🔐 امنیت پهپادهای DJI؛ آیا هک و نفوذ به پهپادهای DJI امکان‌پذیر است؟

امنیت پهپادهای DJI و احتمال هک یا نفوذ به آن‌ها، از موضوعاتی است که همیشه برای خلبان‌ها و کاربران حرفه‌ای پهپاد جذاب و در عین حال نگران‌کننده بوده است. وقتی صحبت از هلی‌شات‌ها و کوادکوپترهای این برند می‌شود، معمولاً این پرسش مطرح می‌شود که آیا امکان نفوذ به پهپاد، شنود ارتباطات، دسترسی به تصاویر یا حتی در اختیار گرفتن کنترل پرنده وجود دارد یا نه. پاسخ ساده این است که هیچ سیستم الکترونیکی و ارتباط بی‌سیمی را نمی‌توان صد در صد غیرقابل نفوذ دانست؛ اما این به معنای آن نیست که هر فردی می‌تواند به‌سادگی چنین پهپادی را هک کرده و کنترل آن را در اختیار بگیرد. این شرکت برای امنیت محصولات خود از مکانیزم‌هایی مانند رمزنگاری، محیط اجرای مورد اعتماد موسوم به TEE، محافظت از firmware و کنترل‌های امنیتی در نرم‌افزارهای پروازی استفاده می‌کند.

آیا واقعاً می‌توان یک پهپاد DJI را هک کرد؟

برای پاسخ دقیق باید بین چند موضوع تفاوت قائل شد. منظور از هک پهپاد می‌تواند دسترسی غیرمجاز به حساب کاربری، اطلاعات پرواز، تصاویر و ویدئوها، اپلیکیشن کنترل پرواز یا تلاش برای دستکاری ارتباط میان کنترلر و پهپاد باشد. اما هک شدن لزوماً به معنای در اختیار گرفتن کامل پرنده و هدایت آن توسط نفوذگر نیست. در پهپادهای مدرن این برند، ارتباط میان پرنده و کنترلر تنها یک ارتباط ساده وای‌فای نیست و سیستم پروازی، firmware، اپلیکیشن و لایه‌های امنیتی مختلف در این فرآیند نقش دارند. به همین دلیل، این ادعا که هر پهپاد این برند را می‌توان از راه دور هک کرد، ادعای دقیقی نیست.

آیا امکان نفوذ به لینک ارتباطی DJI وجود دارد؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های امنیت پهپادهای DJI، لینک ارتباطی میان پهپاد و کنترلر است. این پهپادها برای انتقال فرمان‌های پروازی، تله‌متری و تصویر از سیستم‌های ارتباطی اختصاصی استفاده می‌کنند. بنابراین قطع تصویر یا ارتباط، به‌تنهایی نشانه هک شدن پهپاد نیست. برای نمونه، موارد زیر می‌توانند باعث بروز رفتارهایی شوند که از دید کاربر شبیه حمله سایبری به نظر برسند:

• تداخل فرکانسی

• فاصله زیاد

• وجود موانع

• شرایط نامناسب محیطی

• ضعف سیگنال

• اختلال در سیگنال ماهواره‌ای موسوم به GNSS

• مشکلات نرم‌افزاری

بنابراین اگر یک کوادکوپتر DJI ناگهان تصویرش را از دست داد، پیش از آنکه نتیجه گرفته شود پهپاد هک شده است، باید وضعیت لینک ارتباطی و خطاهای ثبت‌شده بررسی شود.

این برند برای امنیت پهپادهایش چه کارهایی انجام داده است؟

این شرکت در مستندات امنیتی خود به استفاده از چند لایه حفاظتی اشاره می‌کند. یکی از این موارد محیط اجرای مورد اعتماد یا TEE است که برای بخش‌هایی مانند احراز هویت، مدیریت کلیدهای رمزنگاری و بررسی firmware استفاده می‌شود. همچنین از یک موتور رمزنگاری هسته با گواهی استاندارد FIPS 140-2 در معماری امنیتی خود بهره می‌برد. این موضوع به این معنا نیست که هک پهپاد این برند غیرممکن است، بلکه نشان می‌دهد امنیت در طراحی سخت‌افزار و نرم‌افزار این سیستم‌ها در نظر گرفته شده است.

بررسی امنیتی جدید DJI؛ نتیجه چه بود؟

در سال ۲۰۲۶ یک شرکت امنیت سایبری مستقل به نام OnDefend یک ارزیابی چندماهه روی دو سیستم از این برند انجام داد که عبارت بودند از:

• مدل DJI Air 3S به همراه RC 2

• مدل DJI Matrice 4E به همراه RC Plus 2 Enterprise

آزمایش‌ها شامل بررسی نرم‌افزار، سخت‌افزار، ارتباطات رادیویی، ترافیک شبکه، firmware و تلاش‌های مختلف برای شناسایی مسیرهای نفوذ بود. طبق گزارش منتشرشده توسط این برند، در این ارزیابی هیچ آسیب‌پذیری با سطح بحرانی، بالا یا متوسط شناسایی نشد. همچنین هیچ backdoor یا مکانیزم دسترسی از راه دور غیرمجاز پیدا نشد و مسیر عملی برای در اختیار گرفتن پرنده یا اصطلاحاً hijacking شناسایی نشد. با این حال، ده مورد با ریسک پایین و سیزده مشاهده نیز ثبت شد که عمدتاً به تنظیمات امنیتی اپلیکیشن، مدیریت نشست‌ها و سخت‌سازی ارتباطات بی‌سیم مربوط بودند.

نکته مهم این است که این نتیجه را نباید به این معنا برداشت کرد که تمام مدل‌های این برند برای همیشه غیرقابل هک هستند؛ زیرا ارزیابی امنیتی مربوط به مدل‌ها و نسخه‌های مشخصی بوده و خود این شرکت نیز بر ادامه بررسی امنیتی پس از انتشار به‌روزرسانی‌ها تأکید کرده است.

آیا DJI Fly می‌تواند باعث ایجاد مشکل امنیتی شود؟

اپلیکیشن DJI Fly بخش مهمی از سیستم پروازی بسیاری از پهپادهای مصرفی این برند است. این اپلیکیشن علاوه بر کنترل پرواز، با اطلاعات حساب کاربری، تنظیمات، داده‌های پرواز و در برخی شرایط سرویس‌های آنلاین ارتباط دارد. این شرکت اعلام کرده کاربران می‌توانند از قابلیتی به نام Local Data Mode استفاده کنند تا ارتباط اپلیکیشن پرواز با اینترنت قطع شود. در این حالت، قابلیت‌هایی که به اتصال ابری نیاز دارند غیرفعال می‌شوند. این قابلیت برای کاربرانی که روی حریم خصوصی و امنیت اطلاعات پهپاد حساس هستند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

آیا عکس‌ها و فیلم‌های پهپاد DJI به سرورهای DJI ارسال می‌شوند؟

یکی از باورهای رایج این است که هر تصویر یا فیلمی که با چنین پهپادی گرفته می‌شود، به‌صورت خودکار برای سازنده ارسال می‌شود. طبق توضیحات فعلی این شرکت، در پهپادهای مصرفی، گزارش پرواز، عکس‌ها و ویدئوها به‌صورت پیش‌فرض با سرورهای این برند همگام نمی‌شوند، مگر آنکه کاربر این قابلیت‌ها را فعال یا انتخاب کند. همچنین امکان استفاده از Local Data Mode برای قطع اتصال اپلیکیشن پرواز از اینترنت نیز فراهم شده است. بنابراین بین متصل بودن پهپاد به اینترنت و ارسال تمام اطلاعات دوربین به سرور، تفاوت وجود دارد.

امنیت پهپادهای صنعتی DJI

موضوع امنیت برای مدل‌های صنعتی مانند Matrice 4E، Matrice 30T، Matrice 350 و سایر محصولات رده Enterprise اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این پهپادها ممکن است در پروژه‌های حساس زیر استفاده شوند:

• بازرسی خطوط انتقال برق

• نقشه‌برداری

• بازرسی صنعتی

• عملیات امداد و نجات

• پایش زیرساخت

• کشاورزی

• تصویربرداری حرارتی

این شرکت برای محصولات رده Enterprise کنترل‌های امنیتی گسترده‌تری ارائه می‌کند. برای نمونه، در اپلیکیشن DJI Pilot 2 امکان انتخاب حالت‌های مختلف امنیت شبکه وجود دارد و قابلیت‌هایی برای کارکرد آفلاین، به‌روزرسانی firmware به‌صورت آفلاین و محافظت از داده‌های روی پهپاد ارائه شده است.

آپدیت Firmware چه ارتباطی با امنیت پهپاد دارد؟

یکی از مهم‌ترین کارهایی که صاحب یک پهپاد DJI می‌تواند برای افزایش امنیت انجام دهد، استفاده از firmware و نرم‌افزار رسمی و به‌روز است. به‌روزرسانی‌ها فقط برای افزودن قابلیت جدید نیستند؛ گاهی مشکلات نرم‌افزاری و امنیتی نیز در نسخه‌های جدید اصلاح می‌شوند. در مقابل، استفاده از موارد زیر می‌تواند امنیت سیستم را کاهش دهد:

• اپلیکیشن‌های دستکاری‌شده

• نسخه‌های غیررسمی firmware

• نسخه‌های کرک‌شده

• فایل‌های ناشناس با عنوان «رفع محدودیت» یا «فعال‌سازی قابلیت خاص»

این شرکت نیز در برنامه امنیتی خود، اپلیکیشن‌ها و محصولات فعال خود را در محدوده برنامه گزارش آسیب‌پذیری قرار داده و از پژوهشگران امنیتی می‌خواهد آسیب‌پذیری‌ها را به شکل مسئولانه گزارش کنند.

حساب کاربری DJI را جدی بگیرید

گاهی خطر اصلی، هک شدن پهپاد نیست؛ بلکه دسترسی غیرمجاز به حساب کاربری است. اگر شخص دیگری به حساب کاربری کاربر دسترسی پیدا کند، ممکن است بتواند به اطلاعاتی که در آن حساب ذخیره یا همگام‌سازی شده‌اند دسترسی پیدا کند. بنابراین رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

• رمز عبور قوی و اختصاصی انتخاب کنید.

• رمز حساب را با سایر حساب‌ها یکی نگذارید.

• اطلاعات ورود را در اختیار افراد دیگر قرار ندهید.

• از اپلیکیشن رسمی استفاده کنید.

• روی لینک‌های ناشناس مربوط به به‌روزرسانی کلیک نکنید.

آیا قطع شدن ارتباط پهپاد DJI یعنی هک شده؟

پاسخ منفی است. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که هر خلبان پهپاد باید بداند. اگر تصویر قطع شد یا ارتباط ریموت و پهپاد برای مدتی از بین رفت، ابتدا باید موارد زیر بررسی شود: سیگنال، تداخل، فاصله، مانع، وضعیت GNSS، firmware و گزارش پرواز. در بسیاری از مواقع، مشکل ارتباطی یا تداخل رادیویی علت اصلی است و ارتباطی با هک شدن پهپاد ندارد.

چطور امنیت پهپاد DJI خودمان را بیشتر کنیم؟

برای کاربران این برند، چک‌لیست ساده اما کاربردی زیر پیشنهاد می‌شود:

1. از اپلیکیشن رسمی استفاده کنید و از نسخه‌های ناشناس یا دستکاری‌شده پرهیز کنید.

2. نسخه firmware را از منابع رسمی دریافت کنید و پیش از نصب، سازگاری آن را با تجهیزات خود بررسی کنید.

3. حساب کاربری را با رمز عبور اختصاصی ایمن کنید و اطلاعات ورود را در اختیار دیگران قرار ندهید.

4. گزارش پرواز و اطلاعات مأموریت را مانند هر داده کاری دیگری محافظت کنید.

5. برای پروژه‌های حساس، استفاده از Local Data Mode را بررسی کنید که ارتباط اپلیکیشن پرواز با اینترنت را قطع می‌کند.

6. در عملیات سازمانی، سطح دسترسی تعریف کنید؛ چراکه هر فردی نباید الزاماً به تمام حساب‌ها، اطلاعات و تنظیمات عملیاتی دسترسی داشته باشد.

7. مشکل ارتباطی را با هک اشتباه نگیرید و ابتدا خطاهای فنی و شرایط محیطی را بررسی کنید.

بالاخره هک پهپاد DJI امکان‌پذیر است یا نه؟

از نظر تئوری، پاسخ مثبت است؛ هیچ سیستم پیچیده‌ای را نمی‌توان برای همیشه صد در صد غیرقابل نفوذ دانست. اما بر اساس ارزیابی امنیتی مستقل منتشرشده در سال ۲۰۲۶ روی دو مدل Air 3S و Matrice 4E، در نسخه‌های آزمایش‌شده آسیب‌پذیری بحرانی، بالا یا متوسط و همچنین مسیر عملی برای در اختیار گرفتن پرنده شناسایی نشد. این شرکت نیز از سال‌ها قبل برنامه Bug Bounty و سازوکار گزارش آسیب‌پذیری امنیتی دارد.

بنابراین بهتر است به جای ترس از هک شدن ناگهانی پهپاد، روی مواردی تمرکز شود که واقعاً در اختیار خود کاربر هستند: نرم‌افزار رسمی، firmware معتبر، حساب کاربری امن، مدیریت دسترسی، حفاظت از اطلاعات و بررسی درست مشکلات ارتباطی.

امنیت یک پهپاد فقط به این معنا نیست که کسی نتواند آن را به پرواز درآورد؛ تصاویر، اطلاعات پرواز، حساب کاربری و داده‌های مأموریت نیز بخشی از دارایی کاربر محسوب می‌شوند.