قوانین پهپادی فقط مخصوص ایران نیست؛ دنیا هم همین مسیر را می‌رود

اگر اخبار صنعت پهپاد را در ماه‌های اخیر دنبال کرده باشید، احتمالاً متوجه یک نکته مشترک شده‌اید: تقریباً همه کشورها در حال افزایش نظارت بر پرواز پهپادهای غیرنظامی هستند. گاهی تصور می‌شود که قوانین مربوط به ثبت هلی شات ، دریافت مجوز، محدودیت پرواز یا کنترل اپراتورها فقط در ایران وجود دارد؛ اما واقعیت این است که این روند، یک سیاست جهانی برای مدیریت ایمن آسمان است.

چرا قوانین پهپادی در دنیا سخت‌تر شده‌اند؟

تعداد پهپادهای غیرنظامی در سراسر جهان با سرعت زیادی در حال افزایش است. امروزه از پهپادها برای تصویربرداری، نقشه‌برداری، کشاورزی، بازرسی صنعتی، امداد و نجات، تحویل کالا و ده‌ها کاربرد دیگر استفاده می‌شود. همین رشد باعث شده دولت‌ها و سازمان‌های هوانوردی به دنبال پاسخ این سؤال باشند:

چگونه می‌توان هزاران پهپاد را بدون ایجاد خطر برای هواپیماها، مردم و زیرساخت‌های حساس مدیریت کرد؟

نتیجه این سؤال، تدوین قوانین جدید در بسیاری از کشورها بوده است.

کشورهای مختلف چه قوانینی دارند؟

امروزه در بسیاری از کشورها، موارد زیر به استانداردهای رایج تبدیل شده است:

• ثبت رسمی پهپاد و مالک آن

• دریافت گواهینامه یا آموزش برای اپراتور

• محدودیت ارتفاع و مناطق پروازی

• ممنوعیت پرواز در نزدیکی فرودگاه‌ها، مراکز نظامی و زیرساخت‌های حساس

• Remote ID: سامانه‌ای که اطلاعات هویتی و موقعیت پهپاد را هنگام پرواز مخابره می‌کند

• الزام ثبت گزارش برخی عملیات حرفه‌ای و صنعتی

چند نمونه از اتفاقات اخیر در دنیا

1. بریتانیا: از سال ۲۰۲۶ قوانین جدیدی مانند الزامات گسترده‌تر برای Flyer ID و Remote ID را اجرایی کرده است.

2. اتحادیه اروپا: سال‌هاست پروازها را بر اساس سطح ریسک به سه دسته Open، Specific و Certified تقسیم کرده و برای هرکدام الزامات متفاوتی تعیین کرده است.

3. ایالات متحده: علاوه بر ثبت پهپاد، اجرای Remote ID را وارد مرحله جدی نظارت کرده و برای بسیاری از عملیات حرفه‌ای مجوزهای دقیق‌تری در نظر گرفته است.

4. چین: قوانین سخت‌گیرانه‌تری برای ثبت، شناسایی و مدیریت پهپادهای غیرنظامی تصویب کرده است.

هدف این قوانین چیست؟

نکته مهم اینجاست که هدف اصلی این مقررات، جلوگیری از استفاده از پهپاد نیست. برعکس، کشورها تلاش می‌کنند با ایجاد یک چارچوب مشخص، امکان استفاده گسترده‌تر از هلی‌شات‌ها را فراهم کنند؛ به گونه‌ای که امنیت پروازهای سرنشین‌دار، حفظ حریم خصوصی افراد و امنیت زیرساخت‌های حیاتی نیز حفظ شود.

در واقع، هرچه کاربرد هلی‌شات‌ها بیشتر می‌شود، اهمیت قانونمند شدن این صنعت نیز افزایش پیدا می‌کند. قانون‌گذاری هوشمند نه دشمن صنعت پهپاد، بلکه شرط رشد پایدار آن است.

جمع‌بندی

آینده صنعت پهپاد، آینده‌ای بدون قانون نیست؛ بلکه آینده‌ای با قوانین هوشمندتر است. ثبت کوآدکوپتر، آموزش اپراتور، شناسایی هلی‌شات در حین پرواز و رعایت محدوده‌های پروازی، دیگر موضوعاتی مختص یک کشور نیستند؛ بلکه به استانداردهای بین‌المللی این صنعت تبدیل شده‌اند.

بنابراین اگر امروز در کشورهای مختلف شاهد افزایش نظارت بر پرواز پهپادها هستیم، باید آن را بخشی از روند طبیعی بلوغ صنعت هوانوردی بدون سرنشین دانست؛ روندی که هدف آن توسعه ایمن و پایدار این فناوری است، نه متوقف کردن آن.